Tijdens de oorlog raken de voorraden koffie, tabak en thee snel uitgeput en nieuwe aanvoer is er niet. Daarom leveren de Nederlandse koffiebranders vanaf 1941 een soort eenheidskoffiesurrogaat, waarvoor de overheid de samenstelling voorschrijft.

Het koffiesurrogaat bestaat voor ongeveer de helft uit gerst en verder uit erwten, veldbonen, cichorei, eikels en tulpenbollen. Douwe Egberts produceert het koffiesurrogaat onder de merknaam Fama. Het is een populair merk dat pas in januari 1952 verdwijnt. In totaal zijn er rond de 68 miljoen pakjes Fama gemaakt. Het samenstellen van surrogaten vergde veel laboratoriumonderzoek, wat de basis is voor de belangrijke researchafdeling van Douwe Egberts.